डा. यञ्जन गैह्रे
मधुमेह व्यवस्थापन र जीवनशैली सल्लाहहरु
१) शारीरिक व्यायाम :-दैनिक ४५ मिनेट–१ घण्टा हिड्ने, खेतीबारीमा हलुका काम गर्ने,
सामान्य खेलकुदमा सहभागी हुने । २) चिल्लो, गुलियो परिकार नखाने । ३) धूम्रपान, सूर्तीजन्य पदार्थ मद्यपान जस्तै :–रक्सी,चुरोट, खैनी, बिडी, पानको सेवन नगर्ने ।
४) लामो समय सम्म भोकै नबस्ने । ५) खाना सँगै सलाद, हरियो सागसब्जी, सुप प्रशस्त मात्रामा खाने बानी गरौं । ६) गहुँ/मकै/कोदो/फापर जस्ता बाट बनेका परिकार खाने गरौं । ७) दैनिक प्रशस्त मात्रामा पानी पीउने गरौं (१ घण्टा =१ गिलास) । ८) योग, ध्यान, प्राणायाम गर्न गरौं र मानसिक तनाव मुक्त जिवन जिउने कला सिकौं ।
मधुमेह बिरामीको लागि खानाको विवरण (Diabetic Diet Information)
खान हुने परिकारहरु :-
–प्रशस्त मात्रामा हरियो सागसब्जी
–तरकारी जस्तैः– काउली, बन्दा, सलगम, करेला, मेथीको साग, सिमी, फर्सी, च्याउ, लौका,
स्कुस, परवर आदि ।
–फलफूलः– स्याउ, कागती, हरियो आँप, मौसमी, खरबुजा, सुन्तला आदि ।
–पिउने पदार्थहरु :–फिक्का चिया, हर्बल चिया, कागती चिया, अदुवा चिया (चिनी वा गुलियो
बिनाको) ,प्रशस्त मात्रामा हरियो सागसब्जी वा तरकारीको सुप ।
–अन्य :–सलाद, मसला, धनियाँ, मरिज ।
–अनाज जस्तै :–ब्राउन राईस, गहुँ, मकै, कोदोबाट बनेका परिकार ।
–दाल र गेडागुडीको परिकार जस्तै :–चना, केराउ, मुगी, आदिको सुप वा परिकार ।
–तर निकालेको दुध, पातलो मही, दही, पनिर, आदि ।
–आलु, कन्दमूल, तरुल, आदि कम मात्रामा ।
खान नहुने परिकारहरु :–
–गुलयो र चिनी युक्त पदार्थहरु र यसबाट बनेका परिकार जस्तै ः–मिठाई, सक्खर, जाम,
खुँदो, जेरी, गुलियो जुस, आदि ।
–बोसोले बनेका परिकार, तेलबाट बनेका परिकार घ्यू, क्रिम, तारे भुटेका खाना, आदि ।
–जंगफुड जस्तै :–गुलियो चकलेट, बोतल बन्द परिकार, चाउचाउ, बिस्कुट, कुरकुरे,
कोल्डड्रिंक, होटलको खाना, समसा, पुरी, केक र बेकरी ष्तझक आदि ।
–फलफूल :–धरै गुलया फलफूल जस्तै :–आँप, केरा, आदि ।
नोटः– रोगी हुनु भन्दा पहिले नै प्राकृतिक उपचार र जीवनशैली परिवर्तनबाट
निरोगी रहौं ।
खानामा रोटी, भातको मात्रा २०–४०% र हरियो सागसब्जी+सुपको मात्रा
६०–८०% हुनु जरुरी छ ।
